Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại và linh hoạt. Luật sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 (riêng một số khoản tại Điều 24, 26, 32, 35, 36, 39 và 42 có hiệu lực từ 01/07/2026). Dưới đây là những nội dung trọng tâm của luật: 1. Phạm vi và Nguyên tắc hoạt động Luật quy định toàn diện về hoạt động giáo dục nghề nghiệp, tổ chức của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (CSGDNN), cũng như quyền hạn và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Hoạt động giáo dục nghề nghiệp được thực hiện dựa trên nguyên tắc tuân thủ pháp luật, bảo đảm tính tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời phải đáp ứng nhu cầu phát triển nhân lực kỹ năng cao gắn với thị trường lao động và an ninh quốc gia. 2. Đa dạng hóa các chương trình đào tạo và văn bằng Hệ thống giáo dục nghề nghiệp sẽ đào tạo theo nhiều trình độ, bao gồm: • Cao đẳng, Trung cấp, Trung học nghề, Sơ cấp và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác. • Luật làm rõ mục tiêu đào tạo: Trình độ cao đẳng tập trung vào năng lực giải quyết các công việc phức tạp và khả năng sáng tạo; trình độ trung cấp hướng đến năng lực thực hiện công việc độc lập trong điều kiện thay đổi. • Người học sau khi hoàn thành chương trình sẽ được cấp văn bằng, chứng chỉ tương ứng (Bằng cao đẳng, Bằng trung cấp, Bằng trung học nghề, Chứng chỉ sơ cấp hoặc Chứng chỉ đào tạo). 3. Khẳng định vai trò đặc biệt của Doanh nghiệp Một trong những điểm nổi bật của luật là quy định doanh nghiệp có vai trò đồng hành cùng CSGDNN trong việc đào tạo nguồn nhân lực. Doanh nghiệp được quyền thành lập CSGDNN, tham gia xây dựng chương trình, giáo trình và trực tiếp hướng dẫn thực hành, thực tập cho người học. Đặc biệt, chi phí cho hoạt động đào tạo nghề của doanh nghiệp sẽ được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. 4. Chính sách ưu đãi và hỗ trợ người học Nhà nước thực hiện nhiều chính sách nhằm thu hút và hỗ trợ người học như: • Miễn, hỗ trợ học phí cho người học trình độ trung cấp, trung học nghề; người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật. • Hỗ trợ chi phí đào tạo cho người tốt nghiệp THPT học trung cấp, cao đẳng tại các ngành nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu cao. • Người học được trả tiền công khi tham gia lao động tạo ra sản phẩm cho doanh nghiệp trong quá trình thực tập theo thỏa thuận. 5. Nâng cao tiêu chuẩn nhà giáo và bảo đảm chất lượng Luật quy định chặt chẽ về trình độ chuẩn của giảng viên, giáo viên: giảng viên dạy lý thuyết cao đẳng phải có bằng cử nhân trở lên; giảng viên dạy thực hành phải có bằng cao đẳng hoặc kỹ năng nghề cao. Các CSGDNN có trách nhiệm xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong và thực hiện kiểm định chất lượng định kỳ để khẳng định uy tín và vị thế. 6. Quản lý nhà nước và Tự chủ tài chính Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp thông qua việc ban hành chuẩn CSGDNN, chuẩn chương trình đào tạo và vận hành cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Các CSGDNN công lập được trao quyền tự chủ về tài chính, tài sản, được quyết định mức chi từ các nguồn thu hợp pháp để phát triển đội ngũ và cơ sở vật chất. Việc ban hành Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra lực lượng lao động có tay nghề vững vàng, góp phần quan trọng vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Chi tiết xem tại đây
